Gümrük işlemleri esnasında yapılan eylemelere ilişkin
ceza hükümlerini de kendi içinde
kabahatler ve
suçlar olarak iki grupta incelemekte fayda bulunmaktadır.
- Kabahatler, 4458 sayılı Gümrük Kanunun hükümlerinin ihlali nedeniyle gümrük idaresi tarafından parasal nitelikte ceza verilmesini gerektiren fiillerdir.
- Adli suçlar ise 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine aykırı davranışlardan dolayı gümrük kaçakçılığı niteliği taşıyan ve ceza mahkemesine tabi olarak adli merciler tarafından cezalandırılan suçlardır.
Arzu edilmemekle birlikte gümrük işlemeleri esnasında gümrük kabahati işlenerek cezai hükümlerle karşılaşılabilmektedir.
Gümrük kabahatleri, gümrük idarelerine yapılan beyanlarda çeşitli farklılıklar ve eksiklikler nedeniyle
vergi kaybına sebebiyet verme veya
usul hükümlerine uymama şeklinde davranışlardır. Buna bağlı olarak, gümrük idareleri tarafından verilen ve parasal nitelik taşıyan cezalara
gümrük cezaları denir.
Gümrük kabahatleri, esasında kişilerin devlete karşı işlemiş oldukları kabahat niteliğinde suçlardır. Dolayısıyla bu fiiller karşılığında, genellikle parasal nitelikte yaptırım öngörülmektedir. Ancak, bu parasal yaptırım, bir ceza hukuku yaptırımı olan adli para cezası değil, idari yaptırım olarak idari para cezası niteliği taşımaktadır. İdari nitelikteki para cezası bir uyarı fonksiyonu gördüğü gibi, kamu açısından oluşmuş olan zararın giderilmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu nedenle idari para cezasının misli nitelikte olması mümkündür.
